Leesproblemen en dyslexie

Ernstige Enkelvoudige Dyslexie (EED)

In het kader van de Jeugdwet is per 1 januari 2015 de gemeente verantwoordelijk voor de toeleiding naar het vergoede EED-traject. Enkelvoudig betekent dat het kind naast de dyslexie geen ggzstoornis, beperking of andere taal- of leerstoornissen heeft die belemmerend is voor dyslexieonderzoek en/of -behandeling (comorbiditeit)
De scholen zijn sinds 1 januari 2016 zelfs verplicht om bij vermoeden van EED een compleet dossier aan te leveren. Ook voor ouders bestaat er een intakelijst. Zie voor dossier en intakelijst de volgende website.

… over goed leesonderwijs op De Toonladder

10 % van de kinderen heeft leesproblemen. Ongeveer 3 % van de kinderen is dyslectisch. Dyslexie is een stoornis, die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van het lezen en/of spellen. Dyslexie kan pas vastgesteld worden als na vroegtijdige onderkenning en na een periode met extra begeleiding het automatiseren maar niet op gang komt. Dit zal in de meeste gevallen in groep 5 plaats vinden.

Hieronder vindt u informatie over hoe wij als Toonladder kinderen met dyslexie begeleiden.

Wilt u nog meer algemene en uitgebreide informatie, kijk dan eens hier.

Groep 1/2

In de kleuterperiode wordt gericht aandacht besteed aan ‘beginnende geletterdheid’. Bij beginnende geletterdheid gaat het om een ontwikkelingsproces. De ervaringen die kinderen in de eerste vier jaar van hun leven opdoen, bepalen in belangrijke mate het niveau van geletterdheid waarmee kinderen de school instromen. Op school bouwen wij voort op deze geletterdheid. Een bekend verschijnsel bij kleuters is het moeite hebben met onthouden van willekeurige reeksen, zoals kleurnamen, namen van kinderen in de klas, namen van de dagen van de week, namen van cijfers en letters. Deze zogeheten onvolledige en/of moeizame automatisering kan een signaal zijn voor ontluikende dyslexie.

Groep 3 t/m 5

In groep 3 kan echter pas vastgesteld worden in hoeverre sprake is van problemen in het lees- en spellingonderwijs. Hiervan hoeft dyslexie niet altijd de oorzaak te zijn; er kan ook sprake zijn van een vertraagde lees- of taalontwikkeling. Door middel van methode- en niet methodegebonden toetsen worden de vorderingen van de kinderen nauwkeurig gevolgd. Ouders worden hiervan op de hoogte gehouden.
In de groepen 3 t/m 5 hebben alle kinderen ‘leescircuit’. Minimaal 4x per week wordt extra aandacht besteed aan het lees- en spellingonderwijs.

  • Leerlingen met een vertraagde lees- en spellingontwikkeling krijgen tijdens het leescircuit extra instructie van de leerkracht. De overige kinderen gaan zelfstandig aan het werk.
  • Ook is er mogelijkheid tot het geven van extra ondersteuning buiten de groep door de remedial teacher (RT’er).

Groep 6 t/m 8

In de groepen 6 t/m 8 worden leerlingen met een vertraagde lees-en spellingontwikkeling begeleid door de leerkracht en RT’er met een combinatie van onderstaande extra activiteiten:

  1. Aanpassing van de opmaak van de tekst (bijv. vergroot lettertype/ leesliniaal)
  2. Aanpassing van de leerstof
  3. Extra tijd voor lees- en schrijfactiviteiten
  4. Samen lezen van de tekst
  5. Gebruik van tekstverwerker met spellingcontrole
  6. Evt. individuele begeleiding/extra instructie.
  7. Spellingprogramma op de computer
  8. Apart Spellingprogramma

CITO-toetsen

In groep 7 nemen wij de CITO entreetoets af en in groep 8 de CITO eindtoets. Leerlingen met dyslexie of een vertraagde leesontwikkeling kunnen ook bij deze toetsen gebruik maken van bovengenoemde mogelijkheden (zie punt 1, 3 en 4). Daarnaast is ook mogelijk dat gebruik gemaakt wordt van een voorgelezen toetsversie op CD.

Rol van de ouders

Belangrijk is dat school zo vroeg mogelijk op de hoogte gesteld wordt van het voorkomen van dyslexie in de familie, want dyslexie kan erfelijk zijn. Ook hebben ouders thuis een belangrijke, stimulerende rol in het oefenen van de lees- en spellingvaardigheden van het kind door middel van veel voorlezen, samen boeken lezen en het oefenen van bepaalde leesvaardigheden met het kind. Ook huiswerkbegeleiding is een belangrijke activiteit van ouders.
Handige tips voor thuis zijn hier te vinden.
Suggesties om thuis het leesonderwijs verder te stimuleren zijn te vinden op onze website onder het punt ‘lezen’.

Dyslexieverklaring

Een dyslexieverklaring is een document waarin formeel wordt vastgesteld dat een kind dyslectisch is. Basisscholen zijn niet bevoegd deze verklaringen af te geven dat mag alleen een specialist. Hierbij moet dan gedacht worden aan de Schoolbegeleidingsdienst of een andere bevoegde instantie. Op de basisschool hebben de kinderen geen dyslexieverklaring nodig. Vanaf het eerste leerjaar in het voortgezet onderwijs is een verklaring wel gewenst; leerlingen met een dyslexieverklaring hebben dan toegang tot verschillende hulpmiddelen die het leesonderwijs vergemakkelijken.

Ouders, die tijdens de basisschoolperiode toch een dyslexieverklaring voor hun kind willen hebben, kunnen contact opnemen met de Intern Begeleider. Beide IB’ers op De Toonladder zijn bevoegd om een deel van het onderzoek af te nemen. In overleg met ouders en IB’er wordt bekeken welk deel van het onderzoek op school afgenomen kan worden.

Dyslexie; diagnostiek en behandeling in de zorg

Sinds 1 januari 2009 zit dyslexie in de basisverzekering.

Welke kinderen komen hiervoor in aanmerking?

Dat zijn leerlingen die onderpresteren; zij moeten regelmatig onvoldoende scoren op de afgenomen toetsen. Daarnaast moet er:

  • 3-6 maanden hulp geboden zijn zonder voldoende verbetering
  • Er moet sprake zijn van ernstige enkelvoudige dyslexie
  • En er moet ondersteuning van ouders plaatsvinden.

Dus niet

  • Kinderen die achterstand opgelopen hebben nav. didactische verwaarlozing
  • Kinderen met comorbiditeit; d.wz. dat er geen andere oorzaken aan de dyslexie ten grondslag mogen liggen. Dyslexie mag dus niet samen gaan met bijvoorbeeld ADHD of ADD.

Overige informatie over dyslexie

  1. Masterplan dyslexie; algemene informatie.
  2. Lexima, site voor ICt oplossingen en dyslexie
  3. Opdidakt, specialist in en Dyslexie hulpmiddelen.
  4. Speciale site voor jongeren.
  5. Oudervereniging Balans ; o.a. voor kinderen met leerproblemen